Özet: Hastalarımızın diş eksiklikleri tedavilerinde en çok araştırdığı implant sonrası geçici diş takılır mı sorusunun yanıtı evettir. Özellikle ön bölge implant uygulamalarında, hastanın estetik görünümünü, konuşmasını ve sosyal hayatını olumsuz etkilememek adına geçici protezler rutin olarak uygulanmaktadır. İşlem yapılan cerrahi bölgenin iyileşme süreci boyunca dişsiz kalmamanız ve günlük hayatınıza devam edebilmeniz için çeşitli geçici restorasyon yöntemleri mevcuttur.
İmplant Sonrası Geçici Diş Neden Önemlidir?
Diş eksikliklerinin tedavisinde altın standart olarak kabul edilen implant tedavisi, genellikle iki aşamalı bir süreçtir. İlk aşamada titanyum vida yapısındaki yapay kök çene kemiğine yerleştirilir, ikinci aşamada ise kalıcı porselen veya zirkonyum kaplama adaptasyonu sağlanır. Bu iki aşama arasında, çene kemiği ile implantın hücresel düzeyde kaynaşması (osseointegrasyon) için genellikle 2 ila 6 ay arasında değişen bir bekleme süresi gerekir. İşte hastaların bu iyileşme döneminde estetik veya fonksiyonel kayıp yaşamaması için geçici dişler devreye girer.
Geçici dişlerin temel amacı yalnızca hastanın estetik beklentilerini karşılamak değildir. Aynı zamanda çekim boşluğundaki diş eti formunu (çıkış profilini) korumak, komşu dişlerin zamanla boşluğa doğru devrilmesini engellemek ve konuşma fonksiyonunun (fonetik) bozulmasının önüne geçmektir. Diş çekimi ile aynı seans implant uygulanan durumlarda, diş eti papillası adı verilen pembe doku geçici kuronun rehberliğinde iyileşir. Böylece aylar sonra kalıcı kaplamalar takıldığında, doğal ve estetik gülüş anatomisi korunmuş olur.
Hangi Durumlarda Geçici Diş Uygulanır?
İmplant tedavisinde geçici dişin uygulanıp uygulanamayacağı, mevcut çene kemiğinin kalitesine ve implantın kemiğe yerleştirildiği andaki sıkışma kuvvetine (primer stabilite) bağlıdır. Hekiminiz klinik muayene ve röntgen değerlendirmesi sonucunda kemik kalitenizin yüksek olduğuna karar verirse, ön dişlerde aynı gün sabit bir geçici diş takılabilir. Eğer kemik yapısı inceyse, enfeksiyon öyküsü varsa veya kemik tozu eklenmesi gibi ileri cerrahi teknikler uygulandıysa, implantın üzerine yük gelmemesi için hareketli geçici protezler tercih edilir.
İmplant Tedavisinde Geçici Diş Çeşitleri
Uygulanacak geçici protezin türü, implantın çenedeki konumuna, tedavi edilen diş sayısına ve uygulanan cerrahinin türüne göre değişiklik göstermektedir. Geçici diş çözümleri temel olarak iki farklı konseptte değerlendirilir:
Birinci seçenek sabit geçici dişlerdir. İmplantın kemik içindeki tutunma gücü ideal seviyedeyse, cerrahinin hemen ardından veya birkaç gün içinde implantın üzerine vidalanan ya da yapıştırılan sabit kuronlar yapılır. İkinci seçenek ise hareketli geçici dişlerdir. İmplanta hiç yük bindirmek istemediğimiz durumlarda, Essix plak adı verilen şeffaf plakların içine diş formunda dolgu yerleştirilerek ya da doku destekli küçük akrilik damaklar (flapper) kullanılarak estetik beklenti karşılanır.
| Geçici Diş Türü | Kullanım Avantajları | Dikkat Edilmesi Gereken Riskler |
| Sabit Geçici Dişler | Ağızdan çıkmaz, estetik konforu çok yüksektir, psikolojik olarak kendi dişiniz gibi hissettirir. | İmplantın kaynaşmasını bozmamak için üzerine sert çiğneme kuvveti gelmemesi gerekir. |
| Hareketli Geçici Dişler | İmplanta kesinlikle baskı yapmaz, kemik tozu kullanılan hastalarda en güvenli koruyucu seçenektir. | Hasta tarafından takıp çıkarılır, yemek yeme sırasında çıkarılması gerekebilir. |
İyileşme Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar
Geçici dişler, doğası gereği kısa süreli kullanım için akrilik gibi daha yumuşak materyallerden üretilir. Bu restorasyonlar kalıcı zirkonyum kaplamalar kadar darbelere dayanıklı değildir. İmplant sonrası geçici diş takılır mı sorusunu araştıran hastaların, bu dişleri kullanırken aşağıdaki kurallara mutlaka uyması gerekir:
- Sert Yiyeceklerden Uzak Durun: Geçici dişin bulunduğu bölgeyle fındık, ceviz gibi sert kabuklu kuruyemişler kırmamalı veya elma gibi sert gıdaları ısırarak koparmamalısınız.
- Ağız Hijyeninize Ekstra Özen Gösterin: Cerrahi alanın enfeksiyon kapmaması tedavinin başarısı için hayati önem taşır. Yumuşak uçlu bir fırça ile bölgeyi nazikçe temizlemeli ve hekiminizin reçete ettiği gargaraları düzenli kullanmalısınız.
- Bilinçli Olarak Baskı Yapmayın: Sabit geçici dişler, çiğneme basıncını implanta iletmemek amacıyla bilerek alt dişlerle temas etmeyecek şekilde (biraz kısa) ayarlanır. Bu bölgede zorlayıcı çiğneme hareketlerinden kaçının.
- Beklenmedik Durumlarda Kliniğe Ulaşın: Geçici dişler daha kolay çıkarılabilmeleri için zayıf yapıştırıcılarla tutturulur. Diş yerinden çıkarsa veya kırılırsa, kendiniz müdahale etmeden kliniğe başvurmalısınız.
Malatya’da İmplant Tedavisi ve Klinik Değerlendirme
İmplant süreci her bireyin ağız anatomisine ve sistemik sağlığına göre özel olarak tasarlanması gereken hassas bir mikrocerrahi işlemidir. Malatya’daki kliniğimizde tedavi süreçlerini planlarken hastalarımızın günlük yaşamlarını konforlu bir şekilde sürdürmelerine büyük önem veriyoruz. Tedavi başlangıcında üç boyutlu volumetrik tomografi üzerinden kemik hacmini milimetrik olarak ölçüyor ve geçici diş planlamasını buna göre yapıyoruz.
Dt. Gözde İrem Bakırcıoğlu’nun klinik tecrübelerine göre, implant üstü geçici diş kararı kesinlikle ezbere verilemez. Yeterli kemik hacmi olan hastalarda aynı gün geçici diş (immediate loading) uygulanması estetik açıdan mükemmel sonuçlar vermektedir. Güvenilir PubMed klinik çalışmaları verileri de göstermektedir ki, primer stabilitesi yüksek implantlarda doğru uygulanan geçici dişler başarı oranını düşürmez. Ancak tanı ve nihai tedavi kararı ancak detaylı bir muayene sonrası netleşir.
Eğer diyabet, tansiyon, kalp rahatsızlığı gibi sistemik bir hastalığınız veya hamilelik durumunuz varsa; kan sulandırıcı ya da kemik erimesi ilacı kullanıyorsanız bu bilgileri hekiminize mutlaka bildirmelisiniz. Ayrıca, implant işlemi sonrasında olağandışı bir yüz şişliği, durdurulamayan kanama, ateş veya yutkunma güçlüğü gibi durumlar yaşarsanız acil başvuru yapmanız gerektiğini hatırlatmak isteriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici diş ile normal yemek yenir mi?
Geçici dişler kalıcı protezlerin sunduğu çiğneme direncine sahip değildir. Genellikle estetik görünümü korumak ve diş eti formunu şekillendirmek için uygulandıklarından, bu bölgeyle sert gıdalar çiğnenmemelidir. İyileşme süreci boyunca daha çok püre kıvamında, yumuşak ve oda sıcaklığında gıdalardan oluşan bir beslenme düzeni tercih edilmelidir.
İmplantla aynı gün diş takılması riskli midir?
Uygun klinik koşullar sağlandığında implantla aynı gün diş takılması (anında yükleme) oldukça güvenilir bir yöntemdir. Ancak bunun için çene kemiğinizin yoğunluğunun yeterli olması, operasyon bölgesinde aktif bir enfeksiyon bulunmaması ve implantın kemiğe çok güçlü bir şekilde yerleşmiş olması şarttır. Risk analizi diş hekiminiz tarafından cerrahi sırasında değerlendirilir.
Kalıcı dişler yapılana kadar geçici dişim düşerse ne yapmalıyım?
Geçici dişlerin yapıştırıcıları kalıcı dişlere göre daha zayıftır. Eğer geçici dişiniz düşerse panik yapmanıza gerek yoktur. Kendi başınıza herhangi bir yapıştırıcı sürmeden dişi temiz bir kutuda muhafaza ederek en kısa sürede hekiminize başvurmanız yeterlidir. Hekiminiz kısa bir işlemle dişi tekrar güvenle yerine sabitleyecektir.